KASPROWICZAŃSKA HISTORIA LITERATURY (2015 - 2025).

W nawiązaniu do poprzedniej publikacji zjazdowej I Liceum Ogólnokształcącego z 2015 r. wypada dopowiedzieć dalszą historię osiągnięć literackich naszych uczniów, już teraz absolwentów. A te osiągnięcia, w mojej opinii, są znaczące.
Współczesny świat poszedł w stronę technologii, informatyzacji, która zawładnęła umysłami ludzi. Proces ten przyspieszyła pandemia. Ale to nie zwalnia humanistów od zadawania niewygodnych pytań – taka jest ich misja. Szczególne zadanie w tej kwestii ciąży nad historykami i literatami, czyli osobami, które muszą się zmierzyć z narracją, opowieścią poddaną nieustanym naruszeniom politycznym.
NESTORZY:
Najstarszym czynnie działającym pisarzem, członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, absolwentem naszej szkoły jest Antoni Matuszkiewicz (matura 1963). Po 2015 r. ukazały się publikacje: „Bezustanny. Wobec pisarstwa Mariana Jachimowicza” (2016), „Wiersze o ziemi i niebie” (2017), „…przyszłyby nad nami wody wezbrane” (2022), „Wieszczyna i okolice” (2023).
Najbardziej rozpoznawalnym poetą w Polsce pochodzącym ze Świdnicy jest obecnie Tomasz Hrynacz (matura 1990). Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Od 2015 r. poeta publikuje regularnie i bierze udział w ogólnopolskim życiu literackim jako redaktor działu poezji w czasopiśmie „eleWator”. A jego ostatnie książki to: „Noc czerwi” (2016), „Dobór dóbr” (2019), „Pies gończy” (2021), „Emotywny ZIP” (2021), „Lallen” (2023).
Intrygującą postacią jest też Iwona Mesjasz (Matuszkiewicz – matura 1988). Po wielu latach wydała książkę „Tańczący dom” (2023) z wieloma wątkami czeskimi. Bardzo ciekawa postać, doktorat na Uniwersytecie Karola w Pradze, obecnie uczy języka angielskiego w Broumovie i podróżuje po całym świecie (prywatnie jest żoną Antoniego Matuszkiewicza).
ABSOLWENCI:
Szczególną osobą jest Krzysztof Polaczenko (matura 2006), postać wielowymiarowa – multiinstrumentalista, malarz i pisarz. Po debiucie prozatorskim „Wanna” (2014), wydał powieść kryminał „Mniedźwiedzi głos” (2022), w której pojawia się szalony polonista wszczynający śledztwo. (Kto uczył w szkole Krzysztofa języka polskiego? To byłem ja)
Andrzej Błażewicz (matura 2019) – nieprzeciętna postać. Laureat Olimpiady Literatury i Języka Polskiego. Reżyser teatralny. Autor tomiku „Ostatnie zimy” (2022).
SILVA RERUM - Z KALENDARIUM DZIAŁAŃ LITERACKICH:
- w grudniu 2015 r. ukazał się rocznik wydawany przez Stowarzyszenie Pisarzy Polskich we Wrocławiu – „Pomosty”. W tej publikacji znalazła się wkładka „Niepokorna Świdnica” z prezentacją świdnickich autorów (Anna Micińska, Natalia Waligóra, Krzysztof Polaczenko, Tomasz Hrynacz, Wojciech Koryciński).
- w grudniu 2015 r. odbyła się kolejna edycja świdnickiego Festiwalu Cztery Żywioły Słowa – w jego ramach uczniowie spotkali się z Tomaszem Hrynaczem w małej sali gimnastycznej, a spotkanie prowadził Zdzisław Grześkowiak.
- 13 maja 2016 r. w ramach ogólnopolskiego festiwalu „Silesius” we Wrocławiu odbył się mecz piłki nożnej „Wojna światów – mecz piłkarski Poeci kontra Krytycy” (po stronie krytyków stanęli Natalia Waligóra, Andrzej Błażewicz, Wojciech Koryciński).
- 18 maja 2016 r. za sprawą Tomasza Nycza przy Kościele Pokoju w Świdnicy stanęła „Budka nietelefoniczna” – można było z niej posłuchać wierszy. Wśród świdnickich autorów znaleźli się Kasprowiczanie: Tomasz Hrynacz, Anna Micińska, Natalia Waligóra, Bartosz Czarnotta, Andrzej Błażewicz.
- 20 października 2016 r. odbył się Turniej Jednego Wiersza im. Rafała Wojaczka we Wrocławiu (konkurs ma wieloletnią tradycję): III miejsce zajęła Kasprowiczanka Natalia Waligóra
- 26-29 października 2016 r. Kolejna edycja Festiwalu „Cztery Żywioły Słowa” – gościem w Kasprowiczu był ceniony krytyk literacki Karol Maliszewski.
- październik 2016 r. Wywiad przygotowany przez Jana Baranowskiego został wyróżniony i znalazł się wśród 20 tekstów opublikowanych w książce „Porozmawiaj z babcią, zapytaj dziadka”. Publikacja jest pokłosiem konkursu zorganizowanego przez „Gazetę Wrocławską”, Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu i Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego. Celem konkursu, którego adresatami byli młodzi mieszkańcy naszego województwa było spisanie losów osób, które zasiedliły Dolny Śląsk po II wojnie światowej.
- 31 stycznia 2017 r. ukazuje się w internecie ogólnopolskie czasopismo literackie z Wrocławia „Helikopter” pod redakcją Krzysztofa Śliwki, a w nim publikowane utwory Kasprowiczan: Anna Micińska, Natalia Waligóra, Maria Zięba.
- 5 marca 2017 r. odbywa się pierwsze czytanie z balkonu w Świdnickim Ośrodku Kultury. Limeryki czytają: Bartosz Czarnotta, Natalia Waligóra, Kacper Poradzisz, Wojciech Koryciński.
- 4 kwietnia 2017 r. dostaliśmy zaproszenie jako pierwsi na spotkanie cykliczne „Dorzecza Literatury” organizowane przez Wrocławski Dom Literatury (wtedy organizatorami byli doktor Karol Maliszewski i doktor Jan Choroszy). Kasprowiczanie mieli wtedy liczną delegację: Anna Micińska, Natalia Waligóra, Kacper Poradzisz, Krzysztof Polaczenko, Wojciech Koryciński.
- w kwietniu 2017 - w ramach Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich w bibliotece zorganizowano spotkanie z poetą, księgarzem, dziennikarzem i wydawcą Gabrielem Leonardem Kamińskim.
- 1 czerwca 2017 roku Kasprowiczanie włączyli się do akcji „Jak nie czytam, jak czytam”. Organizatorami przedsięwzięć w poszczególnych miastach są biblioteki szkolne i publiczne.
- 22 września 2017 r. podczas obchodów święta teatru został zorganizowany spacer tematyczny „Plotka literacka o Świdnicy”, który poprowadził Wojciech Koryciński. W ramach spaceru wspomniane były losy Kasprowiczan: Antoniego Matuszkiewicza, Iwony Mesjasz (Matuszkiewicz), Anny Micińskiej, Anny Lasockiej, Natalii Waligóry, Bartosza Czarnotty.
- 25-28 października 2017 r. odbyła się kolejna edycja Festiwalu „Cztery Żywioły Słowa”. W jego ramach w naszym Liceum pojawiła się poetka Klara Nowakowska. Odbył się spacer tematyczny „Śladami kryminałów Tajemnice ulicy Pańskiej i Niebieskich Zakonów” Wojciecha Korycińskiego oraz koncert fortepianowy Anny Micińskiej.
- Pod koniec grudnia 2017 r. ukazał się XXI numer dolnośląskiego rocznika literackiego „Pomosty” wydawanego przez wrocławski oddział Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Na łamach tego czasopisma pojawiły się utwory poetyckie Natalii Waligóry. To nie jedyny akcent kasprowiczański – w tej samej publikacji znajdziemy wiersze naszych absolwentów: Anny Marii Micińskiej i Tomasza Hrynacza, a poza tym artykuł podsumowujący 10-letnią działalność Świdnickich Śród Literackich, których pomysłodawcą i współorganizatorem jest profesor Wojciech Korycińsk.
- marzec 2018 roku - Natalia Adamczewska zwyciężyła w konkursie literackim „Irena Sendlerowa: Każdemu, kto tonie, należy podać rękę”. Co to motto może oznaczać dzisiaj, w 2018 roku? Konkurs został zorganizowany przez portal Swidnica24.pl pod patronatem córki Ireny Sendlerowej, Janiny Zgrzembskiej oraz Marka Michalaka, Rzecznika Praw Dziecka.
- 14-17 listopada 2018 r. Podczas VI edycji literackiego festiwalu Cztery Żywioły Słowa, którego organizatorem był Świdnicki Ośrodek Kultury a partnerem nasze Liceum, mieliśmy okazję przeżyć wiele atrakcji. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują te, które odbyły się na terenie naszej szkoły. Już w pierwszym dniu festiwalowym (środa 14 listopada) odbyło się spotkanie z doktorem Pawłem Plutą z Uniwersytetu Wrocławskiego (wykładowcą edytorstwa i wieloletnim zastępcą redaktora serii Biblioteka Narodowa wydawanej przez Ossolineum). W czwartek profesor senior naszego Liceum – Zdzisław Grześkowiak wygłosił wykład „Zbigniew Herbert – poszukiwania mądrości”, a wieczorem w Bibliotece Miejskiej spotkanie z gościem głównym festiwalu – DOROTĄ MASŁOWSKĄ – poprowadził prof. Koryciński (koordynator festiwalu). Piątkowy poranek rozpoczął się od spotkania z Wojciechem Browarnym (profesorem Uniwersytetu Wrocławskiego, silezjanistą, kierownikiem Zakładu Historii Literatury Polskiej po 1918 i 1989 roku oraz Śląskiej Pracowni Regionalistycznej w Instytucie Filologii Polskiej na UWr.), który rozmawiał z Kasprowiczanami o twórczości Herberta na tle światów literackich wybitnych poetów XX wieku. Po spotkaniu z prof. Browarnym zaplanowano szczególne wydarzenie – koncert zespołu Anny Micińskiej (naszej absolwentki, poetki i kompozytorki).
- grudzień 2018 r. w XIX edycji powiatowego konkursu „Lir…. rodzaj różny” organizowanego przez Aleksandrę Kulak (polonistkę z III LO w Świdnicy). Kasprowiczanie dzielnie się spisali: Julia Słobodzian (I miejsce), Natalia Makieła (II miejsce), Kacper Poradzisz (III miejsce), Weronika Stańczyk i Maja Kozłowska (wyróżnienia).
- 15-16 czerwca 2018 r. w ramach „Biesiady Literackiej” organizowanej przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Świdnicy w Turnieju Jednego Wiersza Natalia Waligóra zajęła II miejsce, a Magdalena Kańska III miejsce. Podczas imprezy miał miejsce wernisaż „FORMA SŁOWA”, prezentowany na placu przy bibliotece. Swoje wiersze na planszach zaprezentowali: Tomasz Hrynacz, Bartosz Czarnotta, Natalia Waligóra, Maja Kozłowska, Julia Słobodzian, Kacper Poradzisz, Wojciech Koryciński. Odbył się też spacer tematyczny – „Miasto jako tekst” prowadzony przez Wojciecha Korycińskiego.
- 27-29 stycznia 2020 za inspiracją Wojciecha Korycińskiego do Liceum przyjechał doktor Karol Maliszewski, przyjaciel noblistki Olgi Tokarczuk. Obchody Dni Olgi Tokarczuk obfitowały w wiele wydarzeń.
- 21 października 2021 r. W ramach kolejnej edycji Festiwalu „Cztery Żywioły Słowa” odbyły się warsztaty tłumaczeniowe przeprowadzone przez Krzysztofa Dixa (matura 2010). Kolejny wydarzeniem była prezentacja Świdnickiej Sceny Literackiej, a także wernisaż zdjęć „Labirynt zbrodni” Pawła Buczmy i premiera kolejnego odcinka Pocztówek Literackich po Świdnicy autorstwa Wojciecha Korycińskiego, tym razem autor poświęcił odcinek swojej powieści: Tajemnice ulicy Pańskiej”, eksponując piękno historycznej Świdnicy.
- 22 marca 2022 kolejna edycja „Lir.. rodzaj różny”. Pierwsze miejsce w konkursie poetyckim zdobył Oliwier Krawczyk za wiersz „52 herce”, w kategorii proza zwyciężył Adrian Będkowski, a drugie miejsce zajęła Konstancja Kulak, tekst Martyny Bujak zdobył wyróżnienie. Natomiast w kategorii na granicy słowa, dźwięku i rytmu zwyciężył Oliwier Krawczyk.
- Rok 2022 Rada Miejska w Świdnicy ustanowiła Rokiem Bolka II Małego. Uczniowie Kasprowicza i sympatycy I Liceum włączyli się do akcji ”Rękopis dla Bolka”, której organizatorem jest Miejska Biblioteka Publiczna w Świdnicy. Ideą projektu jest stworzenie unikatowego egzemplarza, ręcznie wykaligrafowanej „Rapsodii Świdnickiej” autorstwa Władysława Jana Grabskiego. I LO przepisywało rozdział VII „Rapsodii Świdnickiej” pt. „Parobek i inkwizytor”. Nazwiska skrybów wymienione zostaną w przepisanej księdze, która dostępna będzie w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Świdnicy.
- 8 listopada 2023 r. w Powiatowym Konkursie Recytatorski Poezji Patriotycznej, organizowany przez Młodzieżowy Dom Kultury im. Mieczysława Kozara- Słobódzkiego w Świdnicy nagrodę otrzymała Dorota Polak.
- 5 kwietnia 2023 w Głogowie odbył się finał Ogólnopolskiego Konkursu Recytatorskiego ,,Szymborska- lubię to!", organizowanego w ramach obchodów 100 rocznicy narodzin poetki. Dorota Polak zajęła III miejsce.
- 21 marca 2024 r. Julia Waligóra zdobyła pierwsze miejsce w Turnieju Jednego Wiersza, organizowanym przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Świdnicy.
- w 2024 roku Maja Marks zdobyła pierwsze miejsce w XI Ogólnopolskim Konkursie Prozatorskim im. Fiodora Dostojewskiego pt. "W poszukiwaniu Boga w człowieku".
- 21 marca 2025 r. w Światowy Dzień Poezji, w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Świdnicy odbył się Młodzieżowy Turniej Jednego Wiersza inspirowany twórczością Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej . Julia Waligóra zdobyła po raz drugi z rzędu pierwsze miejsce.
- 27 marca 2025 r. Aleksander Żurek zajął I miejsce w VII Dolnośląskim Konkursie Recytatorskim Poezji Sybirackiej „Wiersze Ojców Naszych”.
- I LO wzięło również udział w takich programach jak "Narodowe czytanie" czy "Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa"

Wojciech Koryciński

Fot.: archiwum I LO, zbiory prywatne